Solidarność  Polsko-Birmańska

Polish Burma  Solidarity

Informacje ogólne dotyczące Birmy

Zobacz na Wikipedii

Birma jest krajem wieloetnicznym o populacji ok. 50 mln., składającej się z ponad 60 mniejszości etnicznych - Birmańczycy (68%), Szan (9%), Karen (7%), Kaczin (3%), Arakańczycy (4%), Czin (2%), Mon (2%), Karenni (1%). Leży w Azji Środkowo- Wschodniej, graniczy z Indiami, Bangladeszem, Chinami, Laosem i Tajlandią. Przez ponad sto lat kraj znajdował się pod kolonialną władzą brytyjską, a niepodległość odzyskał w 1948r. Przed uzyskaniem niepodległości większość z grup etnicznych kraju podpisała tzw. porozumienie z Panglong, mówiące o ich przyszłej współpracy, równouprawnieniu oraz ustroju federalnym państwa po uzyskaniu niepodległości. To porozumienie nigdy nie zostało zrealizowane ze względu na zabójstwo generała Aung San - lidera birmańskiej demokracji, ojca późniejszej laureatki Pokojowej Nagrody Nobla - Aung San Suu Kyi. To ją postrzega się obecnie jako jedyną osobę, która byłaby w stanie zjednoczyć wszystkie grupy etniczne zamieszkujące Birmę.

Poza wymienionym porozumieniem w 1947 r. uchwalono też konstytucję, ale nie gwarantowała ona pełni praw wszystkim grupom etnicznym. W rezultacie w całym kraju wybuchła wojna domowa. W 1961 r. liderzy grup etnicznych domagali się zwołania konferencji w celu wniesienia poprawek do Konstytucji z 1947 r., ale nie doszła ona do skutku z powodu przewrotu wojskowego generała Ne Win, który w 1962 r. przejął władzę.

Przez kolejne 40 lat generał Ne Win i wojsko doprowadzili kraj do całkowitej ruiny, realizując tzw. birmańską drogę do socjalizmu. Birma przestała być jednym z najbogatszych i posiadających najwyższy poziom edukacji krajów w Azji Południowo-Wschodniej, w wręcz stała się jednym z najbiedniejszych. Cała opozycja została brutalnie stłumiona, a ludność Birmy została odcięta od reszty świata w rezultacie prowadzonej przez władze polityki izolacjonistycznej. W tym samym czasie wiele z grup etnicznych nadal kontynuowało walkę przeciwko militarnemu reżimowi.

W 1988 r. naród Birmy, nie mogąc dłużej znieść takiej sytuacji, wyszedł na ulicę, domagając się demokracji i położenia kresu rządom wojskowych. Wojsko zdławiło ruch, zabijając na ulicach kilka tysięcy ludzi, znacznie więcej zamykając w więzieniach, a jeszcze więcej zmuszając do opuszczenia kraju. Powstanie przyciągnęło uwagę społeczności międzynarodowej i w 1990 r. reżim wyznaczył datę wyborów. Narodowa Liga na Rzecz Demokracji (NLD), na czele której stanęła Aung San Suu Kyi, wygrała wybory, w całym kraju uzyskując ponad 80 procent głosów. Niemniej jednak wojsko nie uznało tych wyników i zdławiło całą opozycję polityczną.

Aresztowano wielu z wybranych w wyborach członków parlamentu i działaczy politycznych. W stosunku do Aung San Suu Kyi zastosowano areszt domowy i kilkakrotnie ją zatrzymywano. Obecnie również przebywa ona w areszcie domowym, a jej kontakt ze światem zewnętrznym i rodakami jest mocno ograniczany. Zgodnie raportami Amnesty International w Birmie jest nadal ok. 1500 więźniów politycznych, wśród nich kilku wybranych w wyborach członków parlamentu.

W całym kraju łamane są prawa człowieka. Przymusowa praca i przesiedlenia są powszechne. W sąsiednich krajach żyje około 600 tys. birmańskich uchodźców, a około 1,5 mln ludzi jest migrantami wewnątrz własnego kraju, ukrywając się przed władzami w malarycznej dżungli. Ocenia się, że ze względu na poważny kryzys ekonomiczny w Birmie ok. milion Birmańczyków przebywa nielegalnie w Tajlandii.

System edukacyjny jest w rozkładzie. Nie ma dostatecznej ilości materiałów do nauki w szkołach, a nauczyciele są słabo wyszkoleni. Wielu uczniów porzuciło szkoły i zajęło się pracą dorywczą, by pomóc w utrzymaniu rodziny. Tylko jedna trzecia uczniów ukończyła pięć obowiązujących w systemie szkolnictwa klas. Od 1988 r. uniwersytety są częściej zamknięte niż otwarte, ponieważ junta obawia się zaangażowania studentów w politykę.

Obecnie Birma jest największym światowym producentem narkotyków, głównie heroiny. W rezultacie liczba chorych na AIDS jest tam bardzo wysoka – jeden na 50 dorosłych jest osobą zarażoną, zgodnie ze statystykami International Crisis Group i WHO z 2002 r. System opieki zdrowotnej jest również w fatalnym stanie, brak podstawowych środków i wykształconej kadry.

W celu rozwiązania problemów kraju, Narodowa Liga na rzecz Demokracji, główna narodowa partia birmańska, apeluje do reżimu o rozsądny dialog polityczny. Jednakże do tej pory rząd nie zgadzał się na takie rozwiązanie i zamiast tego podjął intensywniejsze działania na rzecz zlikwidowania ruchu prodemokratycznego. 30 maja 2003r. Aung San Suu Kyi ledwie udało się ujść z życiem, gdy setki członków i zwolenników NLD zostało brutalnie zaatakowanych przez grupę wojskowych. Ponad sto osób zginęło. Mimo jednak intensywnej presji brutalnego reżimu wojskowego, duża część Birmańczyków zaangażowana jest w walkę na rzecz demokracji i praw człowieka w swoim kraju.